BIZNES MARKETING UMOWY

Odstąpienie od umowy o dzieło, rozliczenie, opóźnienie, wady dzieła, rezygnacja z dzieła, kary umowne

umowa o dzielo

Umowa o dzieło to bardzo popularna forma współpracy, przez którą przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Uprzednio omówiłam zasady zawierania umowy o dzieło, wspominałam też jak uniknąć konieczności płacenia składek ZUS i o czym trzeba pamiętać by skorzystać z ulgi podatkowej w umowie o dzieło. Tym razem skupię się na omówieniu kwestii kiedy można odstąpić od umowy o dzieło, co zrobić gdy dzieło ma wady oraz jak się zachować w sytuacji gdy dzieło nie może powstać bez współdziałania zamawiającego, który nie współdziała.

Rozliczenie wynagrodzenia umowy o dzieło

Strony mogą według swojego uznania umówić się, że wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło będzie płatne w całości przed lub po wykonaniu dzieła albo, że będzie płatne ratami. W braku uregulowania kwestii rozliczenia przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła. Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami, a wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wynagrodzenie należy się z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych.

Opóźnienie w wykonaniu dzieła

Jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.

Wady dzieła

Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie. Jeżeli zamawiający sam dostarczył materiału, może on w razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania dzieła innej osobie żądać zwrotu materiału i wydania rozpoczętego dzieła.

Do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o odpowiedzialności sprzedawcy za wady. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego.

Odstąpienie od umowy o dzieło przez zamawiającego

Dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może w każdej chwili od umowy odstąpić płacąc umówione wynagrodzenie. Jednakże w wypadku takim zamawiający może odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła.

Współdziałanie w wykonaniu umowy o dzieło

Jeżeli do wykonania dzieła potrzebne jest współdziałanie zamawiającego, a tego współdziałania brak, przyjmujący zamówienie może wyznaczyć zamawiającemu odpowiedni termin z zagrożeniem, iż po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy.

Kary umowne

W kontekście powyższego współdziałania warto wspomnieć o karach umownych. Jeden z moich klientów nie wykonał dzieła w terminie, zważywszy na fakt, iż zamawiający, który był zobowiązany do współpracy przy jego wykonaniu, w szczególności bieżącego określania specyfikacji dotyczących wykonywanego dzieła nie współdziałał, z tego co pamiętam tłumacząc niemożność współdziałania urlopem. W efekcie tego dzieło otrzymał później niż wykonawca był zobligowany w umowie. Po jakimś czasie mój klient otrzymał pismo z żądaniem uiszczenia kar umownych za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu dzieła. Sprawa (już na etapie przedsądowym) zakończyła się korzystnie dla mojego klienta.

Konsekwencje takich zachowań poddane zostały ocenie Sądu Najwyższego, który wyrokiem z dnia 27.09.2013 r. w sprawie I CSK 748/12 orzekł, iż:

Rozszerzając na podstawie art. 473 § 1 k.c. odpowiedzialność dłużnika z tytułu kary umownej (art. 483 § 1 k.c.), strony muszą w umowie wyraźnie określić, za jakie inne – niż wynikające z ustawy – okoliczności dłużnik ma ponosić odpowiedzialność. Nie mogą to być okoliczności obciążające wierzyciela (art. 3531 k.c.).

Nie można przyjąć, że dłużnik będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej także w sytuacji, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest spowodowane okolicznościami, za które odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Kara umowna jest bowiem sankcją cywilnoprawną za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika. (LEX nr 1396298)

Rezygnacja z dzieła

Zamawiający nie może odmówić zapłaty wynagrodzenia mimo niewykonania dzieła, jeżeli przyjmujący zamówienie był gotów je wykonać, lecz doznał przeszkody z przyczyn dotyczących zamawiającego. Jednakże w wypadku takim zamawiający może odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła, na przykład koszt nabycia materiałów niezbędnych do jego wykonania.

Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło

Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane. Terminów tych nie można wyłączyć, ani zmodyfikować wolą stron. Warto o nich pamiętać bowiem są to jedne z najkrótszych terminów przedawnienia przewidziane w polskim prawie, a automatycznie wielu z przedsiębiorców ma w pamięci wyłącznie ogólne terminy dotyczące przedawnienia roszczeń majątkowych. Ponadto dobrze jest wiedzieć w jakich sytuacjach termin przedawnienia ulega przerwaniu, przez co termin dochodzenia roszczeń automatycznie się wydłuża z mocy prawa.

Dowiedz się także:

Umowa o dzieło – jak ją zawrzeć? Umowa o dzieło a zlecenie. Prawa autorskie i podwykonawcy

Umowa o dzieło: podatek, ZUS, kup 50 %. Kto płaci podatek od umowy o dzieło?

Sprawdź także...